Borsa Silkeleyecek keriz arıyor!

Borsada ‘keriz silkeleme’  şeklinde tabir edilen işlemlerin mağduru küçük yatırımcı Borsa İstanbul’a küstü. 2000 yılında yatırımcı sayısı 2 milyon iken bu rakam bugün 1 milyona indi. En büyük sebebi ise BİST’in casino mantığı ile çalışması gösteriliyor.

Ümit Ç. 48 yaşında. 20 yıllık borsa yatırımcısı. Ancak geldiği noktada, “Bir gün olsun yüzüm gülmedi, kazandığım 1 TL olsa çerçeveletip evime asacağım. Kahretsin! Zararımı bir nebze kurtarsam çıkıp bir daha da yüzüne bakmayacağım.” diyor. Her Türk vatandaşı etrafındaki eş, dost, akrabalarından aynı serzenişleri duymuştur. Peki, 78 milyon nüfuslu ülkede yüz binlerce hatta milyonlarca insanı Borsa’dan uzak tutan sebepler neler?

Eski Borsa İstanbul (BIST) Başkanı İbrahim Turhan’ın dediği gibi Borsa’nın kumarhane gibi algılanma eğilimi var. Maalesef Borsa’ya oynama mantığıyla giriliyor, yatırım yapılmıyor. Küçük yatırımcıların çok az bir kısmı doğru hisse senedini alıp uzun vadeyi tercih ediyor. Büyük çoğunluğu kısa vadede Borsa’dan kazanç bekliyor ve bunun için spekülatif, işlem hacmi düşük hisselere yöneliyor. Böyle olunca ‘keriz silkeleme’ mağduru oluyor. Yani, yatırımcı türlü oyunlarla manipülasyon yapılan hisseye çekiliyor, ardından da o hisse çökertiliyor. Borsa tarihi, yüzlerce keriz silkeleme örneğiyle dolu. Mesela Ceylan Giyim hisseleri gözaltı pazarından çıkarılarak 1 liradan 9 liraya yükseltildi, daha sonra yeniden 1 liraya geriledi. Bunun gibi çok sayıda manipülasyonu BIST ve SPK seyretti, halen de seyrediyor.

Birçok hisse önce sert yükselişlere, ardından da büyük çöküşe sahne oldu. Yeni halka açılan şirketin hissesi 3 liradan 7 liraya yükselip ardından 10 kuruşa kadar düştü. ÇEAŞ, Kepez Elektrik gibi tahtası kapanmış, sıfırlanmış hisselerde büyük mağduriyetler yaşandı. BIST yatırımcı sayısı, tarihi rekor kırılan 2000 yılında 2 milyonu aşmıştı. 2001’de 180 milyar dolara kadar gerileyen milli gelir 800 milyar doların üzerine çıktı. Borsa art arda yeni tarihi zirvelere çıktı. Ancak hisse senedi yatırımcısı artmak bir yana 1 milyon seviyesine düştü. Oysa Borsa Aracı Kurumları Yöneticileri Derneği Başkanı Metin Ayışık’a göre, yatırımcı sayısının en az 5 milyona çıkması lazım. Borsa uzmanı Atilla Köksal da durumu şöyle özetliyor: “Yatırımcı değil, al-satcı bir kültür oluşturduk. Birçok yatırımcıyı şirket el koymaları ve halka arz seferberliği ile mağdur ettik. Oluşan güvensizliği kısa sürede iyileştirmek çok zor.”

Hemen kâr düşüncesi borsa’dan soğutuyor

Eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Doğan Cansızlar: Türk yatırımcı hemen kâr edip çıkmak istiyor. Oysa sermaye piyasaları orta ve uzun vadeli yatırım alanları. ABD’liler ‘ilave emeklilik parası gelsin’ diye borsaya girer. Türkiye’de bu yok. Kısa vadeli al-sat işine girmeye çalışanlar profesyonel olmadığı için kaybediyor. Sıradan vatandaş, bir kâğıdı teknik analizini yapmadan alırsa bırakın kazanmayı parasını kaybediyor. Bu yüzden bireysel yatırımcılar Borsa’ya soğuk. Şirketlerin halka açıklık oranı ve Borsa’da işlem gören şirket sayısının az olması, aile şirketlerinin yönetimin yüzde 51’ini bırakmak istememesi yatırımcı sayısının artmasını engelliyor.

Harun Çümen

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER