Hediyeleşme dürüst çalışmaya engel olmasın

Peygamber Efendimiz’in insanlar arasındaki sevgi ve dostluğu geliştirdiğini belirterek teşvik ettiği hediyeleşmeyi rüşvetle karıştırmamak gerekiyor. Zira O, adalete, dürüst icraata engel olacak hediyeleşmeyi yasaklıyor.

Hediye; karşılık beklemeksizin iyi niyet, ilgi ve sevgi ifadesi olarak insanların birbirlerine verdikleri maddî armağanlar. Hediyede bir karşılık beklenmemesi esas olmakla birlikte, hediye alan tarafın elinden geldiği nispette mukabelede bulunması ve teşekkür etmesi de adaptandır. Hemen hemen her toplumda görülen hediyeleşme âdetinin neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir geçmişi var. Neml Sûresi’nde Belkıs’ın Hz. Süleyman’a (as) hediye gönderdiği anlatılmakta. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem), hediyeleşmenin insanlar arasındaki sevgi ve dostluğu geliştirdiğini, kıskançlık, bencillik ve cimrilik gibi kötü duyguları giderdiğini ve rızkın genişlemesine vesile olduğunu belirtip teşvik etmiştir. Efendimiz, “Hediyeleşin, birbirinize karşı sevginiz artsın.” buyurarak hediyeleşmenin neticelerine de işaret etmiş ve bir insanın diğerine karşı besleyeceği her çeşit menfî duyguların hediyeleşme suretiyle kalplerden temizleneceğini haber vermiştir. Peygamberimiz, en basit iyiliği bile karşılıksız bırakmazdı. Bunu ümmetine de öğütlerdi. Hediyeleşmeye teşvik eden bir kısım hadislerde, gelen hediyeye mukâbele etmek emredilir: “Kim size bir iyilik yaparsa ona karşılığını verin, bir karşılık bulamazsanız, ona dua edin. Hattâ bilin ki, bu dua ile onun karşılığını verdiniz.”

Fakat hediye ile rüşveti karıştırmamak gerek. Hangi şekilde ve hangi isim altında olursa olsun İslâm, rüşvet almayı ve vermeyi haram kılar. Meselâ ona ‘hediye’ isminin verilmesi, onu haramdan helâle çevirmez. Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), adalete, dürüst icraata engel olacak hediyeleşmeyi yasaklamıştır: “Hediye, hediye (size yapılan bir iyilik) olduğu müddetçe alın. Dine karşı bir rüşvete (yani dininizden bir taviz vermeye) dönüşünce sakın hediye kabul etmeyin.”

HEDİYEYE TEŞVİK EDİYOR

Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), gerek Müslümanlardan, gerekse gayrimüslimlerden gelen hediyeleri kabul etmiş, aynı zamanda hediyelere hediyelerle mukabelede bulunmuş. Böylece Müslümanları da hediyeleşmeye teşvik etmiştir. Özellikle günümüzde, giderek zayıflayan aile ve toplum bağlarının güçlenmesinde; sosyal yardımlaşma, sevgi ve dostluk havasının oluşturulmasında; cimrilik ve bencilliğin tedavisinde O’nun söz ve davranışlarıyla teşvik ettiği ve örnek olduğu hediyeleşmenin ayrı bir katkısı var. Bu sebeple Müslümanların, hediyeleşmenin sünnet olduğu bilinciyle hareket edip, çeşitli vesilelerle bu güzel uygulamayı geliştirmesi ve yaygınlaştırması zamanımızda ayrı bir önem kazanıyor. Fakat insanların gurur ve övünmek için kendi maddî güç ve imkânlarının üstünde harcama yaparak hem kendilerini, hem de hediye verdikleri kişileri mânen ezerek sıkıntıya düşürmeleri doğru değildir.

Cafer Can

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER